Cách mạng Tháng Tám năm 1945 - Sự kiện vĩ đại trong lịch sử dân tộc Việt Nam

    12/08/2021 08:40 AM


    Cách đây 76 năm, Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thắng lợi đã đánh dấu  một mốc son chói lọi của lịch sử dân tộc ta, chấm dứt chế độ phong kiến hàng ngàn năm, đập tan xiềng xích đô hộ “một cổ hai tròng” của ngoại bang (thực dân Pháp, phát xít Nhật) và bọn phong kiến tay sai, đưa người dân Việt Nam từ thân phận nô lệ lên làm chủ đất nước, làm chủ vận mệnh của mình, tạo nên cuộc hồi sinh vĩ đại cho cả dân tộc Việt Nam sau đêm trường nô lệ đau thương và tủi nhục.

    Thắng lợi vẻ vang của Cách mạng Tháng Tám và sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà là nguồn sức mạnh to lớn, tiền đề quan trọng để dân tộc ta tiến lên giành thắng lợi trong các cuộc kháng chiến cứu nước vĩ đại, đánh thắng chủ nghĩa thực dân cũ và mới, hoàn thành cuộc cách mạng dân tộc, dân chủ nhân dân, đưa cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội. Với thắng lợi này, nước ta trở thành một trong những nước đi tiên phong ở Đông Nam Á trong việc xây dựng chế độ mới – chế độ dân chủ nhân dân, tiến lên chủ nghĩa xã hội, thực hiện ước mơ, khát vọng của bao thế hệ người Việt Nam.

    Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là kết quả của sự phát huy cao độ ý chí độc lập tự chủ, tự lực, tự cường của dân tộc Việt Nam, là thắng lợi vĩ đại của chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh được Đảng ta vận dụng một cách sáng tạo, tài tình để đề ra những quyết sách đúng đắn mang tầm chiến lược cũng như những sách lược cụ thể, thắng lợi này một mặt, đã bổ sung lý luận Mác - Lênin về khả năng nổ ra và giành thắng lợi trước cách mạng vô sản ở chính quốc của các dân tộc thuộc địa và phụ thuộc, mặt khác, đã thúc đẩy mạnh mẽ cho sự phát triển của phong trào giải phóng vì hoà bình, độc lập dân tộc và tiến bộ xã hội. Bởi lẽ, thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đã chứng minh rằng, một dân tộc nhỏ bé, đất không rộng, người không đông, chưa có nhiều khả năng, tiềm lực về kinh tế, khoa học, quân sự, nhưng vẫn có thể làm nên những sự kiện vĩ đại, và thực tế đã trở thành một cuộc cách mạng xã hội điển hình ở khu vực và trên thế giới. Sự phát triển của phong trào cách mạng thế giới những năm giữa thế kỷ XX đã cho thấy, sau thắng lợi của Cách mạng tháng Tám, hàng loạt các nước thuộc địa ở châu Á, châu Phi, châu Mỹ - Latinh  đã vùng lên đấu tranh giành độc lập, thúc đẩy sự tan rã không thể cứu vãn nổi của hệ thống thuộc địa kiểu cũ, cổ vũ nhân dân các dân tộc bị áp bức đứng lên đấu tranh tự giải phóng, giành độc lập, tự do. Như nhà Sử học Na Uy, Stein Tonneson đã đánh giá về tầm ảnh hưởng của Cách mạng tháng Tám đối với lịch sử thế giới: “không chỉ thuần tuý trong bối cảnh Việt Nam... Trong các cuộc cách mạng cộng sản, cách mạng của người Việt Nam nổi lên như là một trong những cuộc cách mạng có sức sống và làm đảo lộn nhiều nhất”(1).

    Gắn với sự kiện vĩ đại ấy của dân tộc ta, các thế lực thù địch lại đưa ra lập luận rằng: cuộc tổng khởi nghĩa giành chính quyền tháng Tám năm 1945 thắng lợi là do  01 triệu quân Quan Đông của Nhật đã bị quân Đồng minh đánh cho tan tác, đặc biệt là khi Mỹ ném hai quả bom nguyên tử xuống Hiroshima (06/9/1945) và Nagasaki (09/8/145) buộc Nhật Hoàng phải tuyên bố đầu hàng Đồng minh vô điều kiện, đã làm cho Đông Dương xuất hiện “khoảng trống quyền lực”, cho nên “Cách mạng Tháng Tám là một sự ăn may”, ý đồ của chúng là nhằm phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng, sức mạnh của quần chúng, phủ nhận sự nghiệp cách mạng vĩ đại của dân tộc ta!  

    Phản bác luận điệu đó, chúng ta không hề phủ nhận bối cảnh chung của cuộc chiến tranh thế giới lần thứ 2 kết thúc và sự suy sụp của phát xít Nhật nói chung với tình trạng tê liệt, rối loạn “như rắn mất đầu” của bọn hiến binh Nhật ở Đông Dương đã tạo thời cơ chín mùi cho cuộc tổng khởi nghĩa giành chính quyền của nhân dân Việt Nam. Tình hình này cũng tạo thuận lợi chung cho các nước trong khu vực nhằm thực hiện cuộc cách mạng giải phóng dân tộc. 

    Song, yếu tố tác động tạo nên thời cơ đó còn là kết quả chủ quan của quá trình vận động cách mạng lâu dài suốt 15 năm đấu tranh gian khổ, kiên cường của nhân dân Việt Nam dưới sự lãnh đạo sáng suốt, tài tình của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, đó là quá trình tích cực xây dựng lực lượng cách mạng, khối đại đoàn kết toàn dân tộc không ngừng được mở rộng và phát huy cao độ tạo thành sức mạnh to lớn  của cả dân tộc, áp đảo thực lực quân sự của kẻ thù; đó là quá trình chủ động và tích cực xây dựng, phát triển lực lượng vũ trang cách mạng, mở rộng các khu căn cứ địa cách mạng, các vùng giải phóng, tạo bàn đạp và hỗ trợ tích cực, hiệu quả khi tiến hành khởi nghĩa từng phần, một hình thức đặc thù của Việt Nam được Đảng sáng suốt  xác định từ Hội nghị trung ương 8 (tháng 5/1941) với những phương pháp đấu tranh phù hợp. Mặt khác và đặc biệt còn là nghệ thuật nắm bắt và chớp thời cơ “ngàn năm có một” để tiến lên tổng khởi nghĩa trong cả nước, giành thắng lợi hoàn toàn. Nói đến điều này, chính William. J. Duiker(2) cũng phải khẳng định: chỉ riêng điều kiện khách quan thì không làm nên cuộc cách mạng, và ở đây công lao thuộc về những người cộng sản, họ đã có thể chớp lấy thời cơ được mở ra vô cùng thuận lợi vào lúc kết thúc chiến tranh Thái bình dương.

    Có thể khẳng định rằng, Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là một mốc son chói lọi trong dòng chảy lịch sử hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, có giá trị lịch sử và thời đại vô cùng to lớn. Hơn 70 năm trôi qua, thắng lợi ấy vẫn tiếp tục toả sáng, luôn là niềm tự hào và sức mạnh  lớn lao trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của nhân dân Việt Nam, cũng như trong bước đường phấn đấu vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội./.

    Bài: Phan Vân

    ____________

    (1) Stein Tonneson, The Vieetnamese Revolution of 1945, Rooseveli, Ho Chi Minh and De Gaulle in a World at wat, Sage Publiccations, 1991, London, NewBury Park, New Delhi, P.425 - 426

    (2) Giáo sư sử học của Mỹ chuyên ngành lịch sử Đông Nam Á