(HCMA4) - Trong hành trình hai thập niên xây dựng và phát triển, Học viện Chính trị khu vực IV từng bước khẳng định vị thế là trung tâm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và nghiên cứu lý luận chính trị của vùng đồng bằng sông Cửu Long. Thực tiễn cho thấy, chất lượng giảng dạy, nghiên cứu khoa học và công tác quản trị chính là những yếu tố then chốt, quyết định hiệu quả thực hiện nhiệm vụ chính trị và sự phát triển bền vững của Học viện trong bối cảnh mới.
Đại hội lần thứ XIV của Đảng tiếp tục khẳng định quan điểm phát triển nhanh và bền vững trên nền tảng chất lượng nguồn nhân lực, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và quản trị hiện đại¹. Đối với các cơ sở đào tạo lý luận chính trị, tinh thần đó được cụ thể hóa bằng yêu cầu đổi mới đồng bộ các mặt công tác, từ nội dung, phương pháp giảng dạy, hoạt động nghiên cứu khoa học đến công tác quản trị, điều hành.
1. Giảng dạy tốt - nền tảng cốt lõi của Học viện
Đối với Học viện Chính trị khu vực IV, “giảng dạy tốt” không chỉ được đo bằng quy mô lớp học hay số lượng học viên, mà trước hết được bảo đảm bởi chất lượng đội ngũ giảng viên và hiệu quả tổ chức hoạt động đào tạo, bồi dưỡng.
Bảo vệ luận văn tốt nghiệp lớp Cao cấp lý luận chính trị - hành chính tập trung khóa III (2008 - 2009)
Sau hơn 20 năm xây dựng và phát triển, Học viện hiện có 118 cán bộ, viên chức; trong đó đội ngũ giảng dạy và nghiên cứu chiếm tỷ lệ chủ yếu, gồm 03 Phó Giáo sư, Tiến sĩ; 33 Tiến sĩ; 56 Thạc sĩ; gần 70% cán bộ đang hoặc đã tham gia đào tạo trình độ tiến sĩ². Đây là minh chứng sinh động cho quá trình chuẩn hóa, nâng cao trình độ chuyên môn của đội ngũ giảng viên - yếu tố nền tảng bảo đảm chất lượng đào tạo lý luận chính trị trong tình hình mới.
Cùng với xây dựng đội ngũ, trong 20 năm qua, Học viện duy trì quy mô đào tạo, bồi dưỡng ổn định với gần 500 lớp, đào tạo và bồi dưỡng gần 35.000 học viên là cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp trong vùng đồng bằng sông Cửu Long. Các loại hình đào tạo được tổ chức đa dạng, bao gồm đào tạo lý luận chính trị, bồi dưỡng cập nhật kiến thức mới, bồi dưỡng theo chức danh và các lớp chuyên đề theo yêu cầu của địa phương. Một điểm nhấn quan trọng trong công tác giảng dạy của Học viện là việc đổi mới phương pháp theo hướng lấy người học làm trung tâm; tăng cường trao đổi, thảo luận, xử lý tình huống và nghiên cứu điển hình gắn với thực tiễn địa phương. Quán triệt tinh thần Đại hội lần thứ XIV về xây dựng đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, các bài giảng không chỉ truyền đạt tri thức lý luận mà còn chú trọng rèn luyện tư duy, kỹ năng phân tích và khả năng vận dụng vào thực tiễn công tác.
2. Nghiên cứu tốt - động lực nâng cao chất lượng và uy tín của Học viện
Tại Học viện Chính trị khu vực IV, nghiên cứu khoa học không chỉ là một chức năng song hành với giảng dạy mà đã trở thành một bộ phận hữu cơ trong việc thực hiện nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và tham mưu khoa học cho các địa phương trong vùng.
Hội thảo khoa học “Phương hướng và giải pháp đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện, xã người Khmer vùng đồng bằng sông Cửu Long”, năm 2008
Những năm qua, Học viện đã triển khai hàng trăm đề tài nghiên cứu khoa học các cấp; thường xuyên tổ chức hội thảo khoa học, tọa đàm chuyên đề với sự tham gia của các nhà khoa học, cán bộ lãnh đạo, quản lý ở Trung ương và địa phương. Nội dung nghiên cứu ngày càng tập trung vào những vấn đề thực tiễn đặt ra trong công tác xây dựng Đảng, quản lý nhà nước và phát triển bền vững vùng đồng bằng sông Cửu Long.
Nét nổi bật trong hoạt động nghiên cứu khoa học của Học viện là sự gắn kết chặt chẽ giữa nghiên cứu và yêu cầu thực tiễn. Nhiều đề tài, báo cáo khoa học và kiến nghị chính sách được triển khai theo đặt hàng hoặc xuất phát từ nhu cầu tổng kết thực tiễn của các tỉnh, thành phố trong vùng, góp phần cung cấp luận cứ khoa học phục vụ việc hoạch định và tổ chức thực hiện chủ trương, chính sách ở cơ sở.
Đặt trong tổng thể định hướng của Đại hội lần thứ XIV của Đảng, hoạt động nghiên cứu khoa học của Học viện ngày càng bám sát yêu cầu tăng cường tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận và phục vụ trực tiếp cho công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ. Thông qua nghiên cứu khoa học, Học viện không chỉ nâng cao chất lượng giảng dạy mà còn từng bước khẳng định uy tín học thuật và vai trò là trung tâm nghiên cứu lý luận chính trị của vùng.
3. Quản trị tốt - điều kiện bảo đảm vận hành hiệu quả các trụ cột phát triển
Trong mô hình phát triển bền vững của Học viện, quản trị giữ vai trò tổ chức, điều phối và bảo đảm các điều kiện để hoạt động giảng dạy và nghiên cứu khoa học được triển khai thông suốt, đồng bộ và hiệu quả.
TS. Nguyễn Thị Ánh đại diện Ban Chấp hành Đảng bộ nhiệm kỳ 2008 - 2010 phát biểu nhận nhiệm vụ trước Đại hội
Hiện nay, Học viện được tổ chức theo mô hình tương đối tinh gọn với 12 khoa và 6 đơn vị chức năng. Việc sắp xếp tổ chức bộ máy, phân công nhiệm vụ được thực hiện theo hướng rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, góp phần nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các đơn vị trong toàn Học viện.
Thực hiện tinh thần Đại hội lần thứ XIV về cải cách hành chính và chuyển đổi số, Học viện từng bước ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản trị, quản lý đào tạo và điều hành hoạt động chuyên môn. Quản trị tốt vì vậy trở thành “bệ đỡ” quan trọng để hai trụ cột giảng dạy và nghiên cứu khoa học phát huy hiệu quả, tạo nền tảng cho sự phát triển ổn định, bền vững của Học viện trong giai đoạn mới.
4. Ba trụ cột cho phát triển bền vững Học viện
Trong bối cảnh triển khai các quan điểm, định hướng lớn của Đại hội lần thứ XIV của Đảng, việc tiếp tục củng cố ba trụ cột “Giảng dạy tốt - Nghiên cứu tốt - Quản trị tốt” là yêu cầu có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển lâu dài của Học viện Chính trị khu vực IV.
Thứ nhất, cần tiếp tục phát triển hoạt động giảng dạy theo hướng chuẩn hóa, hiện đại, gắn chặt với thực tiễn vùng đồng bằng sông Cửu Long; thường xuyên cập nhật các quan điểm, chủ trương mới của Đảng vào chương trình đào tạo, bồi dưỡng; đồng thời đẩy mạnh đổi mới phương pháp nhằm phát huy tính chủ động, sáng tạo của người học.
Thứ hai, hoạt động nghiên cứu khoa học cần tiếp tục được định hướng gắn với tổng kết thực tiễn, phục vụ trực tiếp cho đào tạo, bồi dưỡng cán bộ; coi kết quả nghiên cứu là nguồn bổ sung quan trọng cho nội dung giảng dạy và hoạt động tham mưu chính sách ở địa phương.
Thứ ba, đổi mới quản trị theo hướng tinh gọn, hiện đại, hiệu lực và hiệu quả; gắn cải cách hành chính với chuyển đổi số nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và chất lượng phục vụ hoạt động chuyên môn.
Có thể khẳng định, phát triển bền vững Học viện Chính trị khu vực IV không phải là kết quả của từng hoạt động riêng lẻ, mà là sản phẩm của một chỉnh thể vận hành thống nhất, trong đó ba trụ cột “Giảng dạy tốt - Nghiên cứu tốt - Quản trị tốt” bổ trợ, thúc đẩy lẫn nhau, tạo nền tảng vững chắc để Học viện tiếp tục hoàn thành tốt sứ mệnh được giao trong giai đoạn mới.
---------------
1 Báo cáo Chính trị trình tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV do Tổng Bí thư Tô Lâm thông qua.
2 Xuân Nguyên, Hoạt động khoa học của Học viện Chính trị khu vực IV: hai thập niên khẳng định vai trò trung tâm nghiên cứu vùng, Cổng thông tin điện tử Học viện Chính trị khu vực IV, truy cập ngày 25/01/2026, https://hcma4.hcma.vn/Pages/chi-tiet-tin.aspx?ItemID=2303&cm=34.