(HCMA4) - Hai thập niên qua, hợp tác quốc tế đã trở thành kênh quan trọng góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học và vị thế học thuật của Học viện Chính trị khu vực IV, từng bước đưa Học viện chủ động hội nhập, gắn lý luận với thực tiễn phát triển bền vững vùng đồng bằng sông Cửu Long.
Tọa đàm khoa học giữa Học viện Chính trị khu vực IV và Học viện Chủ nghĩa Mác, Đại học Sư phạm Quảng Tây
Hợp tác quốc tế - yêu cầu tất yếu trong bối cảnh hội nhập
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, hợp tác quốc tế đã trở thành một trụ cột quan trọng trong chiến lược phát triển của các cơ sở đào tạo, nghiên cứu lý luận chính trị. Đối với Học viện Chính trị khu vực IV - Trường Đảng Trung ương đặt tại vùng đồng bằng sông Cửu Long, hợp tác quốc tế không chỉ nhằm tiếp cận tri thức hiện đại, mà còn góp phần mở rộng tầm nhìn, nâng cao năng lực nghiên cứu, giảng dạy và tham mưu chính sách, gắn lý luận với thực tiễn phát triển đặc thù của vùng.
Đồng bằng sông Cửu Long là khu vực có vị trí chiến lược về kinh tế, quốc phòng, an ninh và đối ngoại, đồng thời đang đối mặt với nhiều thách thức mang tính toàn cầu như biến đổi khí hậu, quản trị nguồn nước, di cư, an sinh xã hội và phát triển bền vững. Trong bối cảnh đó, tăng cường hợp tác quốc tế trở thành yêu cầu khách quan, giúp Học viện tiếp cận kinh nghiệm quốc tế, bổ sung luận cứ khoa học phục vụ công tác đào tạo cán bộ và hoạch định chính sách phát triển vùng.
Hình thành và phát triển qua các giai đoạn
Giai đoạn hình thành, đặt nền móng (2006 - 2012)
Trong những năm đầu thành lập, hoạt động hợp tác quốc tế của Học viện Chính trị khu vực IV còn khiêm tốn, chủ yếu tập trung xây dựng bộ máy, hoàn thiện quy chế và từng bước thiết lập các mối quan hệ ban đầu. Do hạn chế về nguồn lực, kinh nghiệm và cơ sở vật chất, các hoạt động đối ngoại chủ yếu dừng ở mức tham gia một số chương trình trao đổi học thuật, tiếp đón đoàn khách quốc tế và cử cán bộ, giảng viên dự hội thảo có yếu tố nước ngoài.
Trong những năm đầu thành lập, hoạt động hợp tác quốc tế của Học viện còn khiêm tốn
Dù quy mô chưa lớn, nhưng đây là giai đoạn “làm quen”, góp phần hình thành nhận thức về vai trò của hợp tác quốc tế, tạo tiền đề tổ chức và nhân lực cho các bước phát triển tiếp theo[1].
Giai đoạn mở rộng, từng bước đi vào chiều sâu (2013 - 2018)
Bước sang giai đoạn này, cùng với sự ổn định về tổ chức và đội ngũ, hoạt động hợp tác quốc tế của Học viện có chuyển biến rõ nét. Học viện chủ động hơn trong việc tìm kiếm, thiết lập và duy trì quan hệ với các đối tác quốc tế, đặc biệt là các cơ sở đào tạo, nghiên cứu về chính trị học, hành chính công và khoa học xã hội trong khu vực[2].
Đoàn đại biểu Viện Hành chính công (Ấn Độ) thăm và làm việc với Học viện Chính trị - Hành chính khu vực IV (tên gọi trước đây của Học viện Chính trị khu vực IV)
Nội dung hợp tác được mở rộng, tập trung vào trao đổi đoàn cán bộ, giảng viên; phối hợp tổ chức hội thảo khoa học quốc tế; tham gia các chương trình nghiên cứu so sánh, nghiên cứu liên ngành. Thông qua đó, đội ngũ cán bộ, giảng viên từng bước tiếp cận phương pháp nghiên cứu hiện đại, các vấn đề lý luận và thực tiễn mới của thế giới, góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy và nghiên cứu.
Tọa đàm khoa học giữa Học viện Chính trị khu vực IV và Học viện Hành chính Vân Nam
Giai đoạn phát triển theo hướng thực chất, hiệu quả (2019 - 2026)
Từ năm 2019 đến nay, hoạt động hợp tác quốc tế của Học viện được triển khai theo hướng có trọng tâm, trọng điểm, gắn chặt với nhiệm vụ chính trị và chiến lược phát triển của Học viện. Hợp tác quốc tế không chỉ dừng ở giao lưu học thuật, mà từng bước hướng tới đồng nghiên cứu, chia sẻ kinh nghiệm đào tạo, quản trị và tham mưu chính sách.
Đoàn công tác của Học viện Chính trị khu vực IV làm việc tại Đại học Công nghệ Delft (TU Delft)
Riêng trong năm 2025, Học viện đã tổ chức 04 đoàn công tác ra nước ngoài và tiếp đón 03 đoàn quốc tế, với 39 lượt cán bộ đi công tác nước ngoài và 15 lượt khách quốc tế đến làm việc. Các đoàn công tác tập trung vào những đối tác có thế mạnh và phù hợp với yêu cầu phát triển vùng như Hà Lan, Malaysia, Trung Quốc và Úc, xoay quanh các lĩnh vực quản trị công, quản lý tài nguyên nước, cải cách hành chính và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Đoàn công tác Học viện Chính trị khu vực IV tham dự Hội thảo khoa học tại Trường Đảng Tỉnh ủy Hà Nam, Trung Quốc
Việc ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số cũng mở ra các hình thức hợp tác mới, như hội thảo quốc tế trực tuyến, tọa đàm học thuật và trao đổi chuyên môn qua nền tảng số, góp phần mở rộng không gian hợp tác và nâng cao hiệu quả kết nối.
Những kết quả nổi bật
Thứ nhất, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, giảng viên. Thông qua các chương trình trao đổi, hội thảo và nghiên cứu chung, đội ngũ giảng viên của Học viện được tiếp cận tri thức mới, phương pháp nghiên cứu và giảng dạy hiện đại, qua đó nâng cao năng lực chuyên môn, tư duy so sánh và khả năng hội nhập học thuật quốc tế.
Thứ hai, làm phong phú nội dung và phương pháp đào tạo, bồi dưỡng. Nhiều vấn đề lý luận và thực tiễn quốc tế được lồng ghép, so sánh trong chương trình giảng dạy, giúp học viên có cái nhìn đa chiều, sâu sắc hơn về quản trị quốc gia, quản trị phát triển và xây dựng hệ thống chính trị trong bối cảnh toàn cầu hóa.
Thứ ba, từng bước nâng cao uy tín, vị thế của Học viện. Việc chủ trì và tham gia các tọa đàm, hội thảo quốc tế; duy trì hợp tác với các đối tác trong khu vực và quốc tế đã góp phần khẳng định Học viện Chính trị khu vực IV là một địa chỉ đào tạo, nghiên cứu có uy tín, đồng thời là đối tác học thuật tin cậy trong một số mạng lưới hợp tác, đặc biệt liên quan đến phát triển bền vững đồng bằng sông Cửu Long.
Những hạn chế và thách thức
Bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động hợp tác quốc tế của Học viện vẫn còn một số hạn chế. Quy mô và chiều sâu hợp tác chưa đồng đều; một số hoạt động còn mang tính ngắn hạn, chưa hình thành được các chương trình hợp tác dài hạn, ổn định. Nguồn lực dành cho hợp tác quốc tế, cả về con người và tài chính, còn hạn chế so với yêu cầu hội nhập ngày càng cao.
Đáng chú ý, đội ngũ chuyên trách công tác đối ngoại còn mỏng, trong khi khối lượng công việc ngày càng tăng. Năng lực ngoại ngữ và kỹ năng làm việc trong môi trường quốc tế của một bộ phận cán bộ, giảng viên chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu. Việc gắn kết chặt chẽ kết quả hợp tác quốc tế với hoạt động tham mưu, tư vấn chính sách cho địa phương và vùng vẫn cần tiếp tục được tăng cường.
Bài học kinh nghiệm
Thực tiễn 20 năm cho thấy, hợp tác quốc tế phải luôn đặt dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất, gắn chặt với mục tiêu, nhiệm vụ chính trị của Học viện. Hiệu quả hợp tác không nằm ở số lượng thỏa thuận, mà ở chất lượng và khả năng chuyển hóa kết quả hợp tác vào thực tiễn đào tạo, nghiên cứu.
Bên cạnh đó, cần có chiến lược hợp tác quốc tế dài hạn, lựa chọn đối tác phù hợp, tránh dàn trải. Đặc biệt, con người là yếu tố quyết định; đầu tư nâng cao năng lực ngoại ngữ, kỹ năng nghiên cứu và làm việc quốc tế cho đội ngũ cán bộ, giảng viên là điều kiện then chốt để nâng cao hiệu quả hợp tác.
Định hướng thời gian tới
Trong giai đoạn tới, Học viện Chính trị khu vực IV tiếp tục đẩy mạnh hợp tác quốc tế theo hướng chọn lọc, chuyên sâu và bền vững, tập trung vào các lĩnh vực gắn với thế mạnh và nhu cầu thực tiễn của vùng như phát triển bền vững, thích ứng biến đổi khí hậu, quản trị vùng và xây dựng hệ thống chính trị cơ sở.
Học viện chủ động tham gia các mạng lưới nghiên cứu và đào tạo quốc tế, tăng cường hợp tác đồng nghiên cứu, đồng giảng dạy; đồng thời khai thác hiệu quả các nền tảng số để mở rộng không gian hợp tác, giảm chi phí và nâng cao tính linh hoạt.
Hai mươi năm qua, hoạt động hợp tác quốc tế của Học viện Chính trị khu vực IV đã từng bước phát triển từ những bước đi ban đầu đến giai đoạn chủ động hội nhập, hợp tác có chiều sâu và hiệu quả. Những kết quả đạt được đã góp phần quan trọng nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu và vị thế của Học viện trong hệ thống Trường Đảng Trung ương, đồng thời tạo nền tảng vững chắc để tiếp tục mở rộng hợp tác quốc tế, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững vùng đồng bằng sông Cửu Long trong giai đoạn mới.
----------
[1] Trong giai đoạn này, Học viện đã tổ chức 4 đoàn ra, đón 3 đoàn vào, tổ chức 4 hội nghị, hội thảo, tọa đàm khoa học.
[2] Trong giai đạo này Học viện cử 30 lượt cán bộ đi công tác, nghiên cứu khoa học tại nước ngoài; đón 8 đoàn nước ngoài đến làm việc.