Ngôi trường của lý luận và thực tiễn - giá trị bền vững trong đào tạo cán bộ

(HCMA4) - Trải qua 20 năm xây dựng và phát triển (2006 - 2026), Học viện Chính trị khu vực IV từng bước khẳng định vị thế là trung tâm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ; nghiên cứu khoa học lý luận chính trị và tư vấn chính sách quan trọng của vùng đồng bằng sông Cửu Long. Kiên định phương châm gắn lý luận với thực tiễn, gắn đào tạo với yêu cầu phát triển vùng và đất nước, Học viện đã tạo dựng những giá trị bền vững trong đào tạo cán bộ, góp phần trực tiếp nâng cao năng lực lãnh đạo, quản lý của đội ngũ cán bộ các cấp trong vùng.

1. Lý luận gắn với thực tiễn - sợi chỉ đỏ xuyên suốt sứ mệnh của Học viện

Lý luận khoa học chỉ thực sự có giá trị khi được hình thành từ thực tiễn, phản ánh đúng thực tiễn và quay trở lại soi sáng thực tiễn. Nếu tách rời thực tiễn, lý luận dễ rơi vào giáo điều, kinh viện. Vì vậy, Chủ tịch Hồ Chí Minh thường nhắc nhở cán bộ, đảng viên: “Lý luận mà không áp dụng vào thực tế là lý luận suông”[1], “Thực tiễn không có lý luận hướng dẫn thì thành thực tiễn mù quáng”[2]. Những luận điểm đó không chỉ là phương pháp luận căn bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, mà còn là nền tảng tư tưởng xuyên suốt trong hoạt động của các trường Đảng.

Ra đời trong bối cảnh yêu cầu nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý vùng đồng bằng sông Cửu Long ngày càng cấp thiết, Học viện Chính trị khu vực IV xác định rõ sứ mệnh đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ “vừa hồng, vừa chuyên”. “Hồng” là bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; “chuyên” là trình độ lý luận, năng lực tư duy khoa học và khả năng vận dụng sáng tạo vào thực tiễn công tác.

Hai thập niên qua, Học viện kiên trì đổi mới nội dung, chương trình và phương pháp đào tạo theo hướng thiết thực, hiện đại, lấy yêu cầu phát triển của vùng làm điểm xuất phát và mục tiêu phục vụ. Sự kết hợp chặt chẽ giữa lý luận và thực tiễn đã tạo nên bản sắc riêng, làm nên uy tín của trường Đảng mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh tại khu vực đồng bằng sông Cửu Long và trong hệ thống Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.

2. Những thành quả nổi bật - giá trị được bồi đắp qua 20 năm

Thứ nhất, cơ sở vật chất và hạ tầng công nghệ thông tin từng bước được đầu tư đồng bộ

Từ điều kiện ban đầu còn nhiều khó khăn, đến nay Học viện đã có trụ sở làm việc ổn định; hệ thống giảng đường, hội trường, thư viện, ký túc xá và các hạng mục phụ trợ cơ bản đáp ứng yêu cầu đào tạo, nghiên cứu khoa học và sinh hoạt của cán bộ, giảng viên, học viên. Việc đầu tư được thực hiện theo lộ trình, gắn với khả năng nguồn lực và định hướng phát triển lâu dài. Song song đó, hạ tầng công nghệ thông tin được quan tâm đầu tư theo hướng đồng bộ, phục vụ hiệu quả công tác quản lý, điều hành, giảng dạy và học tập. Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý đào tạo, quản lý học viên, thi đua - khen thưởng, khai thác học liệu điện tử… đã tạo nền tảng quan trọng nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của Học viện trong bối cảnh chuyển đổi số.

Thứ hai, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ - nhiệm vụ trọng tâm và xuyên suốt

Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ là nhiệm vụ trung tâm của Học viện. Giai đoạn 2006 - 2026, Học viện đã tổ chức nhiều chương trình đào tạo cao cấp lý luận chính trị; phối hợp đào tạo cao học và mở các lớp bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý cho các tỉnh, thành phố trong vùng. Trong 20 năm, Học viện đã tổ chức gần 500 lớp, đào tạo và bồi dưỡng gần 35.000 học viên là cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp, góp phần quan trọng vào công tác tạo nguồn và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ của vùng.

Chương trình đào tạo không ngừng được cập nhật, chuẩn hóa và hiện đại hóa, gắn với yêu cầu thực tiễn từng địa phương. Nội dung giảng dạy chú trọng các vấn đề lớn của vùng như: phát triển bền vững, thích ứng biến đổi khí hậu, phát triển nông nghiệp, quản lý tài nguyên nước, chuyển đổi mô hình tăng trưởng, xây dựng hệ thống chính trị cơ sở, bảo đảm quốc phòng - an ninh, giải quyết vấn đề dân tộc, tôn giáo và các giá trị văn hóa đặc thù của vùng. Qua đó, Học viện góp phần nâng cao năng lực tư duy lý luận và năng lực thực tiễn cho đội ngũ cán bộ.

Thứ ba, nghiên cứu khoa học và hợp tác - gắn tổng kết thực tiễn với phát triển lý luận

Cùng với đào tạo, nghiên cứu khoa học từng bước trở thành trụ cột quan trọng trong hoạt động của Học viện. Nhiều đề tài, hội thảo, tọa đàm đã tập trung làm rõ các vấn đề lý luận và thực tiễn đặt ra trong quá trình phát triển vùng đồng bằng sông Cửu Long và cả nước.

Trong 20 năm, Học viện đã thực hiện 02 đề tài cấp Nhà nước; 38 đề tài cấp Bộ và cấp tỉnh; hơn 130 đề tài cấp cơ sở. Đáng chú ý, trong ba năm gần đây, Học viện đã xây dựng 09 báo cáo kiến nghị, tư vấn chính sách được các cơ quan trung ương và địa phương tiếp thu. Thông qua đó, Học viện góp phần cung cấp luận cứ khoa học phục vụ công tác tham mưu, hoạch định chính sách; đồng thời bổ sung, phát triển lý luận về xây dựng Đảng, hệ thống chính trị và phát triển kinh tế - xã hội trong điều kiện mới.

Hoạt động hợp tác, trao đổi học thuật với các cơ sở đào tạo, nghiên cứu trong và ngoài nước từng bước được mở rộng, góp phần nâng cao vị thế khoa học và uy tín của Học viện.

Thứ tư, xây dựng đội ngũ và văn hóa trường Đảng

Chất lượng đào tạo phụ thuộc trước hết vào chất lượng đội ngũ. Học viện luôn chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ, giảng viên theo hướng chuẩn hóa, nâng cao trình độ chuyên môn, bản lĩnh chính trị và đạo đức nghề nghiệp; đồng thời tăng cường gắn kết nghiên cứu lý luận với tổng kết thực tiễn.

Hiện nay, Học viện có 118 cán bộ, viên chức; trong đó đội ngũ giảng dạy và nghiên cứu chiếm tỷ lệ chủ yếu, gồm 03 Phó Giáo sư, Tiến sĩ; 33 Tiến sĩ; 56 Thạc sĩ; gần 30 cán bộ đang theo học trình độ tiến sĩ. Đội ngũ giảng viên ngày càng trưởng thành, đáp ứng tốt yêu cầu giảng dạy, nghiên cứu và tư vấn chính sách trong bối cảnh mới[3].

Cùng với đó, Học viện quan tâm xây dựng văn hóa trường Đảng - văn hóa học tập, nghiên cứu, kỷ luật, kỷ cương và nêu gương; tích cực tham gia đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch[4]; đẩy mạnh liên kết vùng trong nghiên cứu khoa học và giáo dục lý luận chính trị.

3. Kết luận

Hai mươi năm xây dựng và phát triển là chặng đường khẳng định vị thế, uy tín và những giá trị bền vững của Học viện Chính trị khu vực IV trong sự nghiệp đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cho vùng đồng bằng sông Cửu Long. Kiên định phương châm gắn lý luận với thực tiễn, Học viện đã góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý, đóng góp thiết thực vào sự phát triển ổn định và bền vững của vùng và cả nước.

Bước vào giai đoạn phát triển mới, trước yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp đổi mới, hội nhập và phát triển đất nước, Học viện cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương pháp đào tạo; đẩy mạnh chuyển đổi số; nâng cao chất lượng đội ngũ; tăng cường nghiên cứu khoa học gắn với tư vấn chính sách; mở rộng liên kết, hợp tác.