(HCMA4) - Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, người thầy - những người làm công tác huấn luyện cán bộ - giữ vị trí trung tâm trong sự nghiệp giáo dục, đào tạo và rèn luyện con người cách mạng. Người thầy không chỉ là người truyền thụ tri thức lý luận mà còn là tấm gương mẫu mực về đạo đức, lối sống, tác phong và phương pháp công tác. Những quan điểm đó đã đặt nền tảng lý luận quan trọng cho việc xây dựng hình mẫu người giảng viên Trường Đảng, đồng thời là định hướng xuyên suốt trong phát huy vai trò của đội ngũ này trong bối cảnh mới.

Học viện Chính trị khu vực IV tổ chức họp mặt kỷ niệm ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11
Trải qua 20 năm xây dựng và phát triển, Học viện Chính trị khu vực IV từng bước khẳng định vị trí, vai trò là trung tâm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cho khu vực đồng bằng sông Cửu Long, đồng thời hình thành và phát triển đội ngũ giảng viên đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu, nhiệm vụ được giao.
Quan điểm Hồ Chí Minh về hình mẫu người giảng viên Trường Đảng
Quan điểm Hồ Chí Minh về người thầy, người làm công tác huấn luyện cán bộ được hình thành trên cơ sở tổng kết thực tiễn cách mạng và kinh nghiệm đào tạo cán bộ của Đảng. Người khẳng định: “Huấn luyện cán bộ là công việc gốc của Đảng”[1], có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự tồn tại và phát triển của Đảng cầm quyền. Trong đó, giảng viên giữ vai trò trực tiếp quyết định chất lượng, hiệu quả công tác huấn luyện cán bộ. Vì vậy, xây dựng đội ngũ giảng viên Trường Đảng không chỉ là vấn đề chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm, mà trước hết và chủ yếu là vấn đề tư tưởng chính trị.
Về tư cách, theo Hồ Chí Minh, giảng viên Trường Đảng trước hết là người đảng viên làm công tác huấn luyện cán bộ. Giảng viên không đơn thuần là nhà giáo truyền đạt tri thức, mà là đảng viên trực tiếp tham gia xây dựng Đảng thông qua hoạt động đào tạo, bồi dưỡng cán bộ. Người nhấn mạnh: “Các cô, các chú có nhiệm vụ rất quan trọng: Bồi dưỡng thế hệ công dân, cán bộ sau này. Làm tốt thì thế hệ sau này có ảnh hưởng tốt. Làm không tốt sẽ có ảnh hưởng không tốt đến thế hệ sau. Mục đích giáo dục bây giờ là phục vụ nhân dân, phục vụ Tổ quốc, đào tạo lớp người, lớp cán bộ mới”[2]. Tư cách đảng viên quy định rõ trách nhiệm chính trị, tính chiến đấu và yêu cầu nêu gương của giảng viên Trường Đảng, tạo nên sự khác biệt căn bản so với giảng viên ở các cơ sở giáo dục, đào tạo khác.
Về hình mẫu, Hồ Chí Minh yêu cầu sự thống nhất chặt chẽ giữa “đức” và “tài”. Theo Người, đạo đức cách mạng là nền tảng để định hướng việc sử dụng tri thức và năng lực chuyên môn; năng lực chuyên môn là điều kiện để đạo đức được hiện thực hóa trong thực tiễn. Người từng khẳng định: “Nếu có đức mà không có tài ví như ông Bụt không làm hại gì, nhưng cũng không lợi gì cho loài người”[3]. “Có tài mà không có đức là hỏng. Có đức mà chỉ i, tờ thì dạy thế nào?”[4]. Đức và tài là hai mặt thống nhất, trong đó đức giữ vai trò nền tảng, định hướng cho tài năng phát triển đúng hướng.
Về chuyên môn, nghiệp vụ, Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng yêu cầu gắn lý luận với thực tiễn trong huấn luyện cán bộ. Người nhấn mạnh: “Suốt đời phải gắn lý luận với công tác thực tế. Không ai có thể tự cho mình đã biết đủ rồi, hiểu hết rồi”[5]. Theo đó, giảng viên Trường Đảng không chỉ truyền đạt tri thức lý luận, mà còn có trách nhiệm định hướng phương pháp tư duy, hướng dẫn học viên tổng kết thực tiễn, trang bị cơ sở lý luận để vận dụng sáng tạo đường lối, chủ trương của Đảng vào thực tiễn công tác.
Cùng với đó, Hồ Chí Minh yêu cầu giảng viên lý luận chính trị phải trung thành với lý tưởng cách mạng, tận tụy phục vụ nhân dân, có trình độ sư phạm, năng lực thuyết phục và uy tín khoa học. Người khẳng định không phải ai cũng có thể làm công tác huấn luyện cán bộ, do đó phải lựa chọn kỹ lưỡng, đồng thời yêu cầu đội ngũ giảng viên luôn tự học, tự rèn luyện, khiêm tốn, cầu thị, không ngừng nâng cao trình độ lý luận và năng lực tư duy khoa học.
Theo Hồ Chí Minh, hiệu quả huấn luyện cán bộ không chỉ phụ thuộc vào nội dung bài giảng, mà còn gắn chặt với tính mẫu mực của người giảng viên. Sự thống nhất giữa lời nói và việc làm, giữa bài giảng và hành vi thực tiễn, tác phong công tác của giảng viên tạo nên niềm tin và sức lan tỏa bền vững đối với học viên.
Thực tiễn phát huy hình mẫu người giảng viên Trường Đảng tại Học viện Chính trị khu vực IV qua 20 năm xây dựng và phát triển
Trải qua 20 năm xây dựng và phát triển, Học viện Chính trị khu vực IV đã từng bước khẳng định vai trò trong hệ thống các Trường Đảng, đặc biệt trong đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cho khu vực đồng bằng sông Cửu Long. Gắn liền với quá trình đó là sự quan tâm thường xuyên đến xây dựng, bồi dưỡng và phát huy đội ngũ giảng viên.
Trước hết, Học viện luôn chú trọng phát huy bản lĩnh chính trị và phẩm chất đạo đức cách mạng của đội ngũ giảng viên. Việc quán triệt, học tập và thực hiện nghiêm túc chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng được xác định là yêu cầu xuyên suốt. Đội ngũ giảng viên từng bước được rèn luyện về lập trường tư tưởng, ý thức trách nhiệm chính trị và tinh thần nêu gương, góp phần định hình rõ nét hình mẫu người giảng viên Trường Đảng vừa “hồng”, vừa “chuyên”.
Cùng với đó, Học viện không ngừng chú trọng nâng cao trình độ lý luận, chuyên môn và năng lực sư phạm cho đội ngũ giảng viên. Công tác tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng cán bộ được triển khai đồng bộ, gắn với yêu cầu chuẩn hóa trình độ và đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng phát huy tính chủ động, sáng tạo của người học, tăng cường gắn lý luận với thực tiễn.
Một điểm nổi bật là sự quan tâm thúc đẩy hoạt động nghiên cứu khoa học và tổng kết thực tiễn. Học viện tạo điều kiện để giảng viên tham gia các đề tài khoa học, hội thảo, tọa đàm, gắn nghiên cứu với thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh của khu vực đồng bằng sông Cửu Long. Qua đó, năng lực tư duy lý luận của giảng viên được nâng cao, nội dung bài giảng ngày càng phong phú, cập nhật và có sức thuyết phục.
Bên cạnh đó, Học viện đặc biệt chú trọng phát huy vai trò nêu gương của giảng viên trong xây dựng môi trường sư phạm và văn hóa Trường Đảng. Tác phong làm việc khoa học, tinh thần trách nhiệm, ý thức tổ chức kỷ luật và chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ giảng viên đã góp phần hình thành môi trường giáo dục chính trị lành mạnh, kỷ cương, mẫu mực.
Thực tiễn 20 năm xây dựng và phát triển cho thấy, việc phát huy hình mẫu người giảng viên Trường Đảng tại Học viện Chính trị khu vực IV luôn gắn chặt với nhiệm vụ chính trị của Học viện trong từng giai đoạn, góp phần quan trọng khẳng định vị thế của Học viện trong hệ thống các Trường Đảng khu vực phía Nam.
Phát huy hình mẫu người giảng viên Trường Đảng theo quan điểm Hồ Chí Minh là yêu cầu mang tính nguyên tắc, đồng thời là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài trong sự nghiệp đào tạo, bồi dưỡng cán bộ của Đảng. Những quan điểm của Người về bản lĩnh chính trị, đạo đức cách mạng, trình độ lý luận gắn với thực tiễn và vai trò nêu gương đến nay vẫn giữ nguyên giá trị định hướng. Nhìn từ thực tiễn 20 năm xây dựng và phát triển của Học viện Chính trị khu vực IV, việc phát huy hình mẫu người giảng viên Trường Đảng không chỉ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, mà còn cung cấp những luận cứ khoa học và thực tiễn quan trọng, tạo nền tảng để Học viện tiếp tục khẳng định vai trò, sứ mệnh trong giai đoạn phát triển mới.
----------
[1] Hồ Chí Minh (2011): Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, t.5, tr.309.
[2] Hồ Chí Minh (2011): Toàn tập, Sđd, t.10, tr.344.
[3] Hồ Chí Minh (2011): Toàn tập, Sđd, t.11, tr.399.
[4] Hồ Chí Minh (2011): Toàn tập, Sđd, t.12, tr.269.
[5] Hồ Chí Minh (2011): Toàn tập, Sđd, t.10, tr.377.