(HCMA4) - Sáng ngày 10/9/2026, tại Học viện Chính trị khu vực IV, Khoa Lãnh đạo học và Hành chính công tổ chức Tọa đàm khoa học với chủ đề “Tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị cấp xã trong bối cảnh vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp hiện nay”. Tọa đàm do PGS,TS. Nguyễn Xuân Phong, Phó Giám đốc Học viện Chính trị khu vực IV và PGS,TS. Nguyễn Trọng Bình, Trưởng khoa Lãnh đạo học và Hành chính công đồng chủ trì.

Phát biểu khai mạc Tọa đàm, PGS,TS. Nguyễn Xuân Phong nhấn mạnh, việc vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp đặt ra yêu cầu mới đối với tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị ở cấp xã. Trong mô hình mới, cấp xã có vị trí đặc biệt quan trọng, là cấp trực tiếp tổ chức thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; giải quyết các vấn đề phát sinh từ thực tiễn và cung ứng dịch vụ công, đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu của người dân, doanh nghiệp. Do đó, việc nghiên cứu, đánh giá thực tiễn tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị cấp xã có ý nghĩa thiết thực cả về lý luận và thực tiễn.

 Quang cảnh Tọa đàm

Phát biểu đề dẫn Tọa đàm, PGS,TS. Nguyễn Trọng Bình nhấn mạnh, trong bối cảnh hiện nay, cấp xã ngày càng trở thành địa bàn trực tiếp và quan trọng của quản trị địa phương, nơi chủ trương, chính sách được chuyển hóa thành kết quả cụ thể và nơi người dân trực tiếp thụ hưởng các dịch vụ công. Theo PGS,TS. Nguyễn Trọng Bình, yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ là tinh gọn tổ chức bộ máy mà quan trọng hơn là phải bảo đảm sự tương thích giữa nhiệm vụ, thẩm quyền, nguồn lực và năng lực thực hiện. Thực tiễn bước đầu vận hành mô hình mới cho thấy bên cạnh những kết quả tích cực, vẫn còn những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu, nhất là nguy cơ quá tải ở cấp xã, chất lượng đội ngũ cán bộ, phương thức lãnh đạo và quản trị, cơ chế phối hợp, kiểm soát quyền lực, trách nhiệm giải trình, cũng như yêu cầu chuyển đổi số và quản trị dữ liệu.

Chủ trì Tọa đàm: PGS,TS. Nguyễn Xuân Phong và PGS,TS. Nguyễn Trọng Bình

Tại Tọa đàm, các tham luận tập trung làm rõ những vấn đề cơ bản về tổ chức và hoạt động của Đảng bộ cấp xã; hoạt động của Hội đồng nhân dân cấp xã; vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội; yêu cầu cung ứng dịch vụ công theo hướng tích hợp, lấy người dân làm trung tâm; đồng thời phân tích yêu cầu nâng cao chất lượng đội ngũ viên chức và nhân lực sự nghiệp công ở cấp xã trong bối cảnh mới.

Các ý kiến trao đổi tại Tọa đàm tập trung vào yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo, quản trị ở cấp xã; nâng cao năng lực đội ngũ; bảo đảm sự phù hợp giữa nhiệm vụ, thẩm quyền và nguồn lực; tăng cường phối hợp giữa các chủ thể trong hệ thống chính trị; nâng cao chất lượng cung ứng dịch vụ công và hiệu quả giải quyết các vấn đề phát sinh từ thực tiễn. Đồng thời, nhiều ý kiến nhấn mạnh yêu cầu gắn chuyển đổi số với đổi mới phương thức quản trị, khai thác dữ liệu phục vụ nhận diện vấn đề, ra quyết định và đánh giá kết quả thực hiện.

Đại biểu phát biểu tham luận

Phát biểu tổng kết Tọa đàm, PGS,TS. Nguyễn Xuân Phong khẳng định yêu cầu đổi mới hệ thống chính trị cấp xã cần được đặt trong một chỉnh thể thống nhất, trong đó Đảng bộ cấp xã chuyển từ lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ sang lãnh đạo giải quyết vấn đề và phát triển; chính quyền cấp xã chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị phát triển và phục vụ Nhân dân; Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội chuyển từ phương thức hoạt động nặng về hành chính, phong trào sang đại diện, kết nối, giám sát, phản biện và đồng hành với Nhân dân.

Tọa đàm là diễn đàn khoa học có ý nghĩa thiết thực, góp phần làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về tổ chức, hoạt động của hệ thống chính trị cấp xã trong bối cảnh vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp; đồng thời cung cấp thêm những luận cứ khoa học phục vụ nghiên cứu, giảng dạy và tham gia tư vấn chính sách của Học viện. Qua đó, góp phần hướng tới mục tiêu xây dựng hệ thống chính trị cấp xã tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, vận hành thông suốt, gần dân, sát dân và phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn.