(HCMA4)- Chiều ngày 05/11/2026, tại thành phố Cần Thơ, Học viện Chính trị khu vực IV tổ chức Hội thảo khoa họcvới chủ đề “Vốn xã hội trong mô hình phát triển tổng hợp ở vùng đồng bằng sông Cửu Long hiện nay”. Hội thảo tập trung làm rõ vai trò của vốn xã hội trong việc kết nối các nguồn lực, thúc đẩy hợp tác và tạo động lực phát triển bền vững cho vùng.
Hội thảo: “Vốn xã hội trong mô hình phát triển tổng hợp ở vùng đồng bằng sông Cửu Long hiện nay”.
Hội thảo do PGS,TS. Ngô Tuấn Nghĩa - Giám đốc Học viện Chính trị khu vực IV; PGS,TS. Nguyễn Xuân Phong - Phó Giám đốc Học viện Chính trị khu vực IV và TS. Trần Hoàng Hiểu - Trưởng Ban Quản lý khoa học và Hợp tác quốc tế đồng chủ trì. Tham dự Hội thảo có đại diện lãnh đạo Trường Chính trị thành phố Cần Thơ, đại diện các cơ quan báo chí cùng đông đảo cán bộ, giảng viên Học viện.
Phát biểu khai mạc và đề dẫn Hội thảo, PGS,TS. Nguyễn Xuân Phong nhấn mạnh, sự phát triển của một vùng không chỉ phụ thuộc vào những nguồn lực hiện có mà còn phụ thuộc vào khả năng kết nối và tổ chức sử dụng các nguồn lực đó. Đồng bằng sông Cửu Long có truyền thống cộng cư, tương trợ và thích ứng với điều kiện tự nhiên, hình thành nhiều mạng lưới quan hệ trong đời sống xã hội. Tuy nhiên, từ sự gắn bó trong cộng đồng đến năng lực liên kết để tổ chức sản xuất, duy trì hợp đồng, chia sẻ rủi ro và phối hợp giải quyết các vấn đề liên vùng vẫn còn những khoảng cách nhất định. Từ góc độ khoa học, vốn xã hội được cấu thành bởi mạng lưới quan hệ, niềm tin và các chuẩn mực được chia sẻ, tạo điều kiện để cá nhân, cộng đồng và tổ chức phối hợp hành động. Các dạng vốn xã hội cơ bản gồm vốn xã hội gắn kết trong nội bộ nhóm, vốn xã hội bắc cầu giữa các nhóm và vốn xã hội kết nối giữa các chủ thể có vị thế, thẩm quyền hoặc nguồn lực khác nhau. Trong đó, chất lượng vốn xã hội không chỉ được xác định bởi số lượng quan hệ mà quan trọng hơn là khả năng chia sẻ thông tin, duy trì cam kết, giảm chi phí phối hợp và giải quyết bất đồng.
PGS,TS. Nguyễn XuânPhong phát biểu đề dẫn Hội thảo
Tại Hội thảo, các đại biểu và nhà khoa học đã tập trung làm rõ nhiều vấn đề then chốt:
Thứ nhất, nền tảng và biểu hiện của vốn xã hội ở đồng bằng sông Cửu Long: phân tích các mạng lưới quan hệ từ gia đình, dòng họ, láng giềng, cộng đồng dân tộc - tôn giáo đến các hợp tác xã, tổ chức nghề nghiệp và mạng lưới doanh nghiệp. Các quan hệ trên nền tảng số và cộng đồng người dân ngoài vùng cũng mở ra những hình thức hợp tác mới hỗ trợ sinh kế và huy động nguồn lực.
Thứ hai, vốn xã hội trong tổ chức sản xuất và chuỗi giá trị: khẳng định niềm tin, tính minh bạch và chất lượng quản trị hợp tác xã quyết định tính bền vững của liên kết chuỗi. Tuy nhiên, các đại biểu lưu ý vốn xã hội mang tính hỗ trợ nhưng không thể thay thế cho hợp đồng pháp lý, năng lực tổ chức và cơ chế xử lý rủi ro thị trường.
Thứ ba, quản trị công và liên kết vùng: làm rõ mối quan hệ giữa niềm tin thể chế với tính minh bạch, trách nhiệm giải trình của chính quyền. Đối với các vấn đề liên vùng như quản lý tài nguyên nước, bảo vệ môi trường, hạ tầng và sinh kế, cần tăng cường chia sẻ dữ liệu, thống nhất quy tắc phối hợp vượt khỏi phạm vi hành chính riêng lẻ.
Thứ tư, tác động của bối cảnh mới: đánh giá ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, dịch chuyển lao động và chuyển đổi số đến mạng lưới xã hội. Công nghệ mở rộng kết nối nhưng không tự bảo đảm chất lượng tương tác; đòi hỏi sự chú trọng về độ tin cậy thông tin, bảo mật dữ liệu và thu hẹp khoảng cách tiếp cận công nghệ giữa các nhóm dân cư.
Đại biểu chụp ảnh lưu niệm
Phát biểu tổng kết Hội thảo, PGS,TS. Ngô Tuấn Nghĩa đánh giá cao chất lượng các tham luận và ý kiến thảo luận tâm huyết, có chiều sâu lý luận cùng giá trị thực tiễn cao. Đồng chí khẳng định, vốn xã hội chỉ thực sự trở thành nguồn lực phát triển khi niềm tin được chuyển hóa thành các hoạt động hợp tác có tổ chức, có trách nhiệm và tạo ra kết quả có thể kiểm chứng. Để phát huy hiệu quả nguồn lực này, PGS,TS. Ngô Tuấn Nghĩa đề nghị tiếp tục đẩy mạnh các nghiên cứu thực chứng, xây dựng chỉ báo đánh giá độ mở mạng lưới, mức độ thực hiện cam kết, đồng thời chú ý tới đặc thù sinh thái tiểu vùng và tính đa dạng của các nhóm cư dân.
Kết quả Hội thảo góp phần bổ sung luận cứ khoa học và thực tiễn về phát huy vốn xã hội trong mô hình phát triển tổng hợp ở vùng đồng bằng sông Cửu Long; đồng thời cung cấp cơ sở tham khảo phục vụ công tác nghiên cứu, giảng dạy và tham mưu tư vấn chính sách cho cấp ủy, chính quyền các địa phương trong vùng thời gian tới.